مقاله نقش رسانه‌های اجتماعی در شکل‌دهی فرهنگ شهری و هویت شهریچهارشنبه 03, سپتامبر 2025

این پژوهش به بررسی تأثیر اینستاگرام بر هویت شهری و بازنمایی فرهنگی اصفهان، شهری با اهمیت تاریخی و فرهنگی در ایران می‌پردازد. هدف این تحقیق درک چگونگی شکل‌دهی اینستاگرام به ادراکات عمومی، ساخت روایت‌ها و تأثیرگذاری بر وجهه جهانی اصفهان از طریق محتوای تولید شده توسط کاربران و معیارهای تعامل است. این مطالعه با استفاده از یک رویکرد ترکیبی، محتوای بصری و متنی پست‌های اینستاگرام را با تمرکز بر مضامین کلیدی مانند میراث فرهنگی، معماری مدرن، ترویج گردشگری و آگاهی زیست‌محیطی تجزیه و تحلیل کرد. یافته‌ها نقش دوگانه اینستاگرام را در غنی‌سازی و کالایی‌سازی هویت شهری اصفهان برجسته می‌کند. از یک سو، این پلتفرم با به نمایش گذاشتن بناهای تاریخی و میراث فرهنگی پویای شهر، جذابیت جهانی اصفهان را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، تأکید الگوریتم اینستاگرام بر زیبایی‌شناسی بصری و معیارهای تعامل اغلب منجر به به تصویر کشیدن تقلیل‌گرایانه می‌شود، به طوری که محتوای قابل فروش و ویرایش شده بر روایت‌های اصیل و متنوع اولویت پیدا می‌کند. چالش‌های معاصر مانند تخریب محیط زیست و نابرابری‌های اجتماعی به اندازه کافی بازنمایی نمی‌شوند و تصویری دیجیتالی مغرضانه از شهر ایجاد می‌کنند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که اگرچه اینستاگرام پتانسیل قابل توجهی برای ترویج میراث فرهنگی و گردشگری دارد، اما گرایش‌های کالایی‌سازی آن چالش‌هایی را برای حفظ اصالت ایجاد می‌کند. سیاست‌گذاران و سازمان‌های فرهنگی تشویق می‌شوند تا راهبردهایی را اتخاذ کنند که توازن بین وجهه و شمول را برقرار سازد و بر روایت‌های کمتر دیده شده تأکید کند تا بازنمایی جامع و پایدار از اصفهان در فضای دیجیتال پرورش یابد. این پژوهش به گفتمان گسترده‌تر در مورد تعامل بین رسانه‌های اجتماعی و هویت شهری کمک می‌کند و بینش‌های عملی برای بهره‌گیری از پلتفرم‌های دیجیتال در حفظ فرهنگ و برنامه‌ریزی شهری ارائه می‌دهد.
واژگان کلیدی: اینستاگرام، هویت شهری، میراث فرهنگی، اصفهان، روایت‌های رسانه دیجیتال.